بهترین متخصص تغذیه و رژِیم درمانی اصفهان

بهترین متخصص تغذیه و رژِیم درمانی اصفهان

دکتر رضا اطمینانی

 اولین پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی استان اصفهان

متخصص تغذیه و رژِیم درمانی اصفهان

 

  • مدیر نمونه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سال۱۳۷۸
  • مدیر نمونه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سال ۱۳۸۰
  • مدیر نمونه ملی جمهوری اسلامی ایران سال ۱۳۸۵
  • پزشک نمونه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سال ۱۳۹۴
  • پزشک نمونه سازمان بیمه نیروهای مسلح سال ۱۳۹۵

در مطب جناب آقای دکتر رضا اطمینانی(اولین پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی استان اصفهان) خدمات زیر بصورت تخصصی ارائه می گردند

متخصص تغذیه و رژِیم درمانی اصفهان

اندازه گیری آب، چربی و پروتئین بدن با دستگاه In Body

اندازه گیری آب، چربی و پروتئین بدن با دستگاه In Body

دستگاه In Body

این دستگاه کارایی بسیار بالایی در آنالیز ترکیبات بدن از قبیل درصد چربی، میزان آب، عضلات، استخوان ها و املاح بدن دارد. امکان تعیین کمبود وزن، اضافه وزن و چاقی، شاخص توده بدنی(BIA)، نسبت دور شکم به دور لگن(WHR) و اندازه گیری درصد چربی در دست ها، پاها و شکم از دیگر ویژگی های بسیار دقیق این دستگاه می باشد.
اطلاعات خروجی این دستگاه یه صورت پرینت بوده و قابلیت استفاده برای سنین ۳ تا ۹۹ سال را دارا می باشد.
در مراجعات مکرر، اطلاعات قبلی ترسیم و به صورت نمودار برای پزشک قابل بررسی و پیگیری می باشد.

لاغری با دستگاه Powershape

لاغری با دستگاه Powershape

لاغری با دستگاه Powershape

سیستم درمان سلولیت و چربی های موضعی با استفاده همزمان از انرژی لیزر کم توان، رادیوفرکوئنسی(RF) و وکیوم در این دستگاه بصورت همزمان انجام میگردد.
این دستگاه با داشتن سیستم رولی وکیوم باعث افزایش درناژ لنفاوی، رفع ادم و بهبود سلولیت می شود.
هم چنین باعث افزایش عمق نفوذ رادیو فرکوئنسی گشته و نتایج درمان بهتر می شود.
این دستگاه ساخت کشور کره جنوبی است.
با داشتن هندپیس های مختلف جهت کاهش سایز دور شکم، ران ها، بازوها، بهبود غبغب و جهت جوانسازی صورت مورد استفاده می باشد.

"</div

رژیم های تخصصی

  • تنظیم رژیم غذایی افراد چاق و یا لاغر
  • بیماران قلبی عروقی
  • بیماران گوارشی شامل زخم معده ، کبد چرب ، IBS , IBD
  • بیماران دیابتی
  • بیماران کلیوی ( بیماریهای حاد و مزمن کلیوی)
  • بیماران دیالیزی
  • رژیم کودکان و نوجوانان دارای کاهش وزن و اضافه وزن
  • بیماران سرطانی قبل از درمان
  • حین درمان و پس از درمان (شیمی درمانی و رادیوتراپی)
  • خانم های باردار
  • رژیم پیشگیری از دیابت بارداری

رژیم درمانی یکی از روش قابل توجه برای کنترل وزن و مدیریت دیابت، بیماری های قلبی و عروقی، تیروئید، استئوپروز، چربی خون و دیگر بیماری های مزمن است. دارو درمانی به تنهایی جهت مدیریت این اختلالات کافی نیست. جهت کنترل هر چه بیشتر این بیماری ها، نیاز به رژیم درمانی و پایش مناسب و مستمر به همراه دارودرمانی و ورزش است.

تغذیه و رژیم درمانی

تغذیه و رژیم درمانی

رژیم غذایی، متداول‌ترین روش برای کاهش وزن است.
غذا و رژیم غذایی مسئله‌ای مهم و تخصصی است اما عموم مردم به این مهم توجه ندارند.
اکثر مردم از هر رژیمی که به ایشان معرفی شود، استفاده می‌کنند.
بسیاری از رژیم‌هایی که معرفی می‌شود ناصحیح است.
بعضی از این رژیم‌ها اصلاً به کاهش وزن یاری نمی‌رساند و بسیاری نیز اثراتی موقّت دارند.
ضمن اینکه اکثر این رژیم‌های غیر تخصصی عوارض گوناکونی از جمله مشکلات روانی، ضایعات پوستی، ریزش مو و ضعف عمومی را به دنبال خواهند داشت.

رعایت تعادل و تنوع در رژیم غذایی روزانه یکی از نکات مهم در تنظیم یک برنامه غذایی سالم است و در پیشگیری از ابتلاء و محدود کردن بیماریهای مزمن شایع بسیار مؤثر می باشد تعادل به معنی مصرف مقادیر کافی از مواد مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن است تنوع نیز به معنای مصرف انواع مختلف مواد غذایی می باشد که در ۵ گروه اصلی غذایی معرفی شده اند . مصرف کم مواد غذایی هر یک از این گروه ها می تواند باعث کمبود دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن شود و مصرف بیش از اندازه آن ها نیز سبب افزایش وزن ، چاقی و مشکلات ناشی از آن می شود .

 

لاغری با دستگاه لیزر Verju

لاغری با دستگاه لیزر Verju

لاغری با دستگاه لیزر Verju

این لیزر با استفاده از لیزر سبز و بدون درد و حرارت، باعث تحریک سلولهای چربی به صورت ایجاد حفره در دیواره های سلول های چربی عمل می کند.
پس از ایجاد حفره در سلول  های چربی، محتویات سلول های چربی از آن خارج شوند.
محتویات سلول های چربی از طریق سیستم لنفاوی از بدن خارج می شوند.
Verju از تکنولوژی ایمن و تایید شده لیزر جهت لاغری موضعی و بهبود سلولیت بهره می برد و به عنوان اولین و تنها لیزر سبز تایید شده جهت لاغری موضعی توسط FDA مورد تایید می باشد. این دستگاه ساخت کشور آمریکا می باشد.

لاغری با دستگاه Cooltech در یک جلسه

لاغری با دستگاه Cooltech در یک جلسه

دستگاه Cooltech

دستگاه Cooltech از جدیدترین دستگاه های کاهش سایز موضعی موجود در دنیا می باشد.
این دستگاه با ایجاد سرما باعث از بین رفتن سلولهای چربی می گردد و با داشتن هندپیس های متنوع، برای تمام اجزای بدن مناسب می باشد.
درمان تنها در یک جلسه انجام می گردد.
نکته مهم آن است که سلول های چربی که از بین رفته است برگشت ناپذیر می باشند.
بیش از یک میلیون نفر در سراسر دنیا تا کنون از این دستگاه جهت کاهش سایز و از بین بردن چربی های اضافه بدن استفاده نموده اند.
این دستگاه ساخت کشور اسپانیا می باشد.


آدرس:
اصفهان، خیابان شیخ صدوق شمالی ، پل شیخ صدوق ، مجتمع پل ، طبقه پنجم

شماره های تماس:
۰۳۱-۳۶۶۳۹۹۰۵
۰۳۱-۳۶۶۳۹۹۰۶
۰۳۱-۳۶۶۲۳۳۹۵

پیج اینستاگرام :
 dr_etminani_nutrition_clinics

کانال تلگرام:
@dretminani

جایگزین مناسب چربی

جایگزین مناسب چربی

جایگزین مناسب چربی

منابع اصلی چربی در رژیم غذایی، روغن‌ها و چربی‌ها، گوشت قرمز و ماکیان و لبنیات می‌باشد. مجموع این موادغذایی در رژیم‌های غذایی حدود ۹۰ درصد دریافت چربی را شامل می‌شوند. در سال‌های اخیر میزان مصرف موادغذایی چرب به طور چشمگیری افزایش یافته است.در این مطلب از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم درباره جایگزین مناسب چربی صحبت کنیم.

رژیم غذایی پر چربی باعث افزایش شیوع چاقی، بیماری‌های قلبی – عروقی، فشار خون، مقاومت انسولینی و سرطان‌های خاص مانند سینه، پروستات وکولون می‌شود. طبق دستور RDA، میزان چربی مواد غذایی باید کاهش یابد و یا توسط فرایندهای معتبر ارائه‌شده با ترکیبات خاص جایگزین گردد. در سال‌های اخیر به دلیل افزایش تقاضا برای غذاهای کم‌چرب، صاحبان صنایع درصدد تولید این نوع غذاها با ظاهر و ویژگی‌های ظاهری محصولات پرچرب بر آمده و فرآورده‌های جایگزین چربی را به بازار ارائه کرده‌اند.

این محصولات و ترکیبات، ویژگی‌های حسی وکاربردی چربی‌ها را دارند. ولی از نظر شیمیایی در گروه چربی‌ها قرار نمی‌گیرند.و انرژی کمتری نسبت به چربی‌ها دارند. این ترکیبات ممکن است دارای چند یا تمامی ویژگی‌های چربی‌ها باشند.

طبق نظر لوی‌یل فانیلی (۱۹۹۶) سه دسته جایگزین چربی وجود دارد:

۱- چربی‌های تقلیدی:

این چربی‌ها باعث ایجاد حجم و احساس طعمی مشابه چربی می‌شوند. ولی کالری کمتری تولید می‌کنند؛ مانند نشاسته، سلولز، پکتین، پروتئین ودکسترین‌ها. علت کم‌کالری بودن این ترکیبات، دانسیته کالری کمتر و نیز داشتن آب زیاد می‌باشد.که این آب زیاد جایگزین چربی می‌گردد. معمولا، این ترکیبات در غذاهایی که محتوای آب بالایی دارند.مانند سس‌ها و اسپردها، استفاده می‌شود. جایگزین‌هایی که در این گروه قرار دارند. معمولا بر پایه کربوهیدرات و پروتئین هستند که از دانه‌ها و غلات و سلولز تهیه شده و در انواع فرآورده‌های لبنی، دسر‌های منجمد، سس‌های سالاد، گوشت‌های فرآوری شده، فرآورده‌های قنادی، اسپردها وآدامس کاربرد دارند؛ ولی برای استفاده در غذاهای سرخ‌شدنی مناسب نمی‌باشند.زیرا در حرارت‌های بالا تجزیه می‌شوند.

معمول‌ترین آنها دکسترین‌ها و نشاسته‌های اصلاح‌شده است.که آب را جذب می‌کنند و تشکیل ژل می‌دهند و این ژل باعث ایجاد بافت و احساس طعم مشابه چربی‌ها می‌شود. در برخی از فرآورده‌ها قسمتی یا تمامی چربی موجود در ماده غذایی را با این نوع ترکیبات کربوهیدراته جایگزین می‌کنند. زیرا این ترکیبات توانایی ایجاد اتصال با آب را دارند و گاهی تا سه برابر وزن خود، آب موجود در ماده غذایی را باند کرده و حالت ژل مشابه بافت چربی ایجاد می‌کنند.

صمغ‌ها در فرآورده‌های قنادی و سس‌های سالاد استفاده می‌شوند. زیرا به عنوان پایدار‌کننده و غلظت‌دهنده هم مورد استفاده قرار می‌گیرند و با حفظ رطوبت باعث کاهش چربی محصول می‌شوند. پلی دکستروز یک پلی مر گلوکز است که در برابر آنزیم‌های هضمی مقاوم بوده و حدود ۱ کیلوکالری انرژی تولید می‌کند و زمانی که به حالت هیدراته باشد و آب جذب کند، تشکیل ژل‌هایی می‌دهد که برخی از ویژگی‌های کاربردی چربی را دارد.


مطالب پیشنهادی :

هشدار در مصرف آکریل آمید


گروه دیگر از این دسته جایگزین‌های چربی، ترکیبات پروتئینی می‌باشند. این ترکیبات معمولا از پروتئین شیر، آب پنیر یا تخم مرغ ساخته می‌شوند و حدود ۱ تا ۴ کیلو کالری انرژی دارند. این نوع جایگزین‌ها برای فرآورده‌های سرخ‌کردنی مناسب نیستند، ولی می‌توان از آنها در بستنی‌های بدون چربی و دسر‌های منجمد، کره‌های کم‌چرب پنیر کم‌چرب، ماست و فرآورده‌های قنادی کم‌چرب، سس سالاد و مارگارین و انواع مایونز استفاده کرد

۲- چربی‌های کم‌کالری:

دسته دوم از جانشین‌های چربی، چربی‌های کم‌کالری می‌باشند. در این ترکیبات، تری آسیل گلیسرول‌های حاوی اسیدهای چرب کوتاه و بلندزنجیر وجود دارند و خواص حسی مشابه چربی‌های عادی منتها با محتوای انرژی کمتر ایجاد می‌کنند. این گروه چربی‌ها حقیقی هستند، ولی کالری کمتری دارند. یک مثال از این مورد؛ سالاتریم است که از روغن سویا وکانولا تولید می‌شود و حاوی اسیدهای چرب خیلی بلندزنجیر و خیلی کوتاه‌زنجیر بوده، به خوبی جذب نمی‌شود و حدود ۵ کالری انرژی دارد. از سالاتریم برای کاهش چربی در فرآورده‌های نانوایی، قنادی و لبنی استفاده می‌شود.

مثال دیگر، کاپرنین می‌باشد که حاوی اسیدهای چرب بسیار بلندزنجیر و قسمتی اسیدهای چرب با زنجیره متوسط و حاوی ۵ کیلوکالری انرژی است. این ترکیب جایگزین خوبی برای کره کاکائو می‌باشد و می‌توان از آن در صنایع قنادی استفاده کرد. این ترکیب برای مصارف سرخ‌کردنی مناسب نیست.

۳- چربی‌های بدلی:

آخرین دسته از جانشین‌های چربی، چربی‌های بدلی هستند. یک مثال این ترکیبات اولسترا می‌باشد. تمامی چربی‌های رژیمی به شکل تری گلیسرید وجود دارند؛ یعنی دارای کروبوهیدرات (گلیسرول) با ۳ اسید چرب می‌باشند؛ ولی در اولسترا به جای مولکول گلیسرول یک مولکول قندی بزرگ‌تر (ساکارز ) و ۸-۶ مولکول اسید چرب به جای ۳ اسید چرب می‌باشد. این نوع جایگزین می‌تواند به فرم مایع یا جامد وجود داشته باشد و هضم و جذب هم نمی‌شود؛ زیرا مولکول آن بسیار بزرگ‌تر از آن است که قادر به جذب شدن باشد.

برای مثال، یک اونس چیپس تهیه‌شده با اولسترا هیچ‌گونه چربی ندارد و فقط حاوی ۷ کالری انرژی است؛ ولی یک اونس چیپس تهیه‌شده با روغن معمولی حاوی ۱۰ گرم چربی و۱۶۰ کالری انرژی است. استفاده از آن برای جایگزین کردن چربی در طیف وسیعی از مواد غذایی از جمله روغن‌ها، بستنی، سس سالاد و پنیر امکان‌پذیر است؛ ولی در حال حاضر FDA، مجوز استفاده از آن را در تولید چیپس و کراکر صادر نموده است. مطالعات نشان داده‌اند که اولسترا در دستگاه گوارش می‌شکند و جذب نمی‌گردد و باعث نواقص جنینی ویروز سرطان هم نمی شود؛ ولی بر جذب ویتامین‌های محلول در چربی تاثیر می‌‌گذارد و غذاهایی که با اولسترا تهیه می‌شوند، باید با این ویتامین‌ها غنی‌سازی شوند.

جایگزین مناسب چربی | متخصص تغذیه اصفهان


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

هشدار در مصرف آکریل آمید

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

تغذیه در دوران نوجوانی | بخش اول

تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی | بخش دوم

تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی | بخش دوم

تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی | بخش دوم

تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی

در ادامه بخش دوم مطلب تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان ، در مورد تعدادی از مواد معدنی مهم که در دوران بلوغ و نوجوانی، نقش کلیدی دارند، توضیحاتی را حضور شما خوانندگان محترم ارائه مینماییم:

کلسیم:

بیشترین ماده معدنی موجود در بدن میباشد.که ۹۹ درصد آن در استخوانها ذخیره شده و ضمن استحکام بخشیدن به آنها، در مواردی به عنوان یک منبع ذخیره، کلسیم مایعات بدن را تامین میسازد. یک درصد کلسیم بدن به صورت یونیزه شده در مایعات بدن جاری گشته و فعالیتهای حیاتی را عهدهدار میگردد.که از آن جمله میتوان به تنظیم انقباض ماهیچهها، برانگیختن و انتقال پیامهای عصبی، انعقاد خون، فعالیت غدد درون ریز و فعالیت آنزیمهای گوارشی اشاره نمود.

متاسفانه به علت عدم گرایش نوجوانان و جوانان به مصرف منابع حاوی کلسیم، نیاز آنها کاملا تامین نشده.و از طرف دیگر کمی تحرک، گریز از تابش آفتاب و یا زندگی در محلهای شلوغ و پرگرد و غبار نیز مزید بر علت شده و گستردگی بیماریهای استخوانی و مفصلی حتی در سنین جوانی (۳۰-۲۵ سالگی) را در پی داشته است.

با توجه به اینکه رشد ماهیچهای، اسکلتی و فعالیت غدد درونریز در سنین نوجوانی بسیار سریع است.میزان نیاز به کلسیم در نوجوانان در مقایسه با دوران کودکی و بزرگسالی بسیار بیشتر است. به ویژه در دورانی از بلوغ که جهش رشد دیده میشود.میزان نیاز به کلسیم دو برابر بیشتر از دیگر دوران بلوغ است.

علاوه بر این با توجه به اینکه ۴۵ درصد بافت استخوانی در این سنین تشکیل میشود.بنابراین کفایت این ماده معدنی در رژیم غذایی بسیار حیاتی است. از میان منابع غذایی مختلف، لبنیات بهترین منبع تامین کلسیم به شمار میرود. زیرا کمتر ماده غذایی یافت میشود.که میزان کلسیم موجود در آن به اندازه لبنیات باشد.و یا فراهمی کلسیم در آن ماده غذایی بالا باشد. بنابراین توصیه میشود که نوجوانان ۴-۳ لیوان شیر بنوشند و یا به همین مقدار ماست مصرف کنند.


مطالب پیشنهادی :

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟


البته دوغ و کشک نیز جزو گروه لبنیات به شمار میروند.که میزان کلسیم آنها به ترتیب نصف و دو برابر همان مقدار شیر است. مصرف نوشابههای گازدار که در بین نوجوانان رواج دارد. علاوه بر افزایش دادن خطر ابتلا به چاقی و اضافه وزن، دفع کلسیم را نیز افزایش میدهد. نیاز به کلسیم از شیرخوارگی تا سنین کهنسالی و حتی فرتوتی پابرجا است.

از آغاز تولد تا سنین ۱۹-۱۵ سالگی ۱۲۰۰-۵۰۰ میلیگرم، ۲۵-۱۹ سالگی ۱۰۰۰ میلیگرم، ۵۱-۲۵ سالگی ۹۰۰ میلیگرم و از ۵۱ سالگی تا آخر عمر ۸۰۰ میلیگرم کلسیم در روز برای بدن لازم است. بالاترین نیاز به کلسیم در دوران شیردهی خانمها دیده میشود که ۱۳۰۰ میلیگرم در روز است.که با در نظر گرفتن ضریب جذب و عوامل تاثیرگذار، میباید ۲۰۰۰ میلیگرم کلسیم در روز مصرف نمایند. در دوران بلوغ و حاملگی مقدار نیاز روزانه کلسیم ۱۲۰۰ میلیگرم است.که با در نظر گرفتن عوامل یاد شده، این میزان با مصرف ۱۹۰۰ میلیگرم کلسیم تامین میشود.

شیر، ماست و پنیر از منابع اصلی حیوانی تامینکننده کلسیم میباشند.و از منابع گیاهی، کنجد با دارا بودن ۷۸۰ میلیگرم در هر صدگرم ماده خام جایگزین مناسبی برای لبنیات است. بعد از آن بادام با ۲۵۰ میلیگرم، فندق با ۲۲۵ میلیگرم، آرد سویا و دانه کتان یا بزرک با ۱۹۵ میلیگرم، اسفناج با ۱۲۵ میلیگرم، لوبیای سفید با ۱۱۳ میلیگرم، کلم بروکلی با ۱۰۵ میلیگرم، تخم کدو و آفتابگردان با ۱۰۰ میلیگرم، عدس با ۷۱ میلیگرم، دانه کامل جوی دوسر با ۴۵ میلیگرم و دانه کامل گندم با ۴۰ میلیگرم کلسیم در هر صد گرم، از دیگر منابع کلسیم هستند.

تغذیه در دوران بلوغ و نوجوانی | متخصص تغذیه اصفهان

آهن:

بیشترین مقدار نیاز به آهن در دو سال اول زندگی و در دوران بلوغ و سنین نوجوانی میباشد. در پسرها که بافت عضلانی در حال رشد و توسعه است.و همچنین در دخترها به دلیل شروع عادت ماهیانه، نیاز به افزایش حجم خون و تولید گلبولهای قرمز و در نتیجه آهن افزایش مییابد. در شرایط خاص مانند شیردهی و انجام دادن تمرینات ورزشی، مقدار نیاز به آهن افزایش چشمگیری مییابد.و چون جذب آهن در بدن از الگویی ۱۰ درصدی برخوردار است.استفاده از منابع غنی این ماده معدنی در این دوران بسیار حیاتی است.

مقدار نیاز به آهن در سنین نوجوانی به قدری بالا است.که حتی در صورت کامل بودن ذخایر آهن، میزان آهن در گردش به علت نیاز و مصرف بالا کاهش مییابد. عدم تامین آهن مورد نیاز در این برحه سنی عوارض کوتاه مدت و بلندمدت بسیاری را به همراه خواهد داشت. در دوران بلوغ میزان نیاز به آهن ۱۲ میلیگرم در آقایان و ۱۵ میلیگرم در خانمها است.که در دوران بارداری و شیردهی این میزان به ترتیب به ۳۰ و ۲۰ میلیگرم در روز افزایش مییابد.

ساختن مولکول هِم و تشکیل هموگلوبین جهت انتقال گازهای اکسیژن به سلولها و خارج کردن گاز دیاکسید کربن از بدن از طریق عمل دم و بازدم یکی از وظایف مهم آهن در بدن میباشد. نقص در پاسخهای ایمنی و کاهش مقاومتها در برابر عفونتها، کاهش قدرت یادگیری و نقص در حافظه کوتاه مدت، اختلالات رشدی، کاهش اشتها، افزایش احتمال مسمومیت با سرب و… از جمله عوارض کمبود آهن به شمار میروند.


مطالب پیشنهادی :

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت


علاوه بر این بروز کم خونی ناشی از فقر آهن، خستگی، ضعف، سردرد، بیحوصلگی، بیقراری، کاهش سطح توجه، رنگپریدگی به خصوص در مخاط لب، پلک و چشمها، بیشفعالی و اختلال در تمرکز و یادگیری از دیگر عوارض کمبود آهن هستند که باید به آنها توجه ویژهای داشت.

تمایل به خوردن خاک، یخ، مهر، کاهگل و گچ از دیگر نشانههای کمبود آهن به شمار میرود. متاسفانه کمبود آهن و کمخونیهای ناشی از آن به میزان چشمگیری در سنین ۱۴-۹ سالگی به علت گرایش به تغذیه غلط در بین دختران و پسران شایع میباشد.که البته همانطور که قبلا نیز گفته شد، این کمبودها در دختران خطرات بیشتری را به دنبال دارد. زیرا این دختران پرورشدهندگان نسل آینده هستند.و کمبودهای آنها تاثیرات ناگواری در سلامت فرزندان آینده دارد. در ادامه مقدار آهن موجود در برخی از مواد غذایی آورده شده است.

فیتاتهای موجود در انواع غلات، دانهها، آجیلها و سبزیجات، فیبرها، برخی از ترکیبات موجود در قهوه و چای، اسفناج و آویشن و همچنین کلسیم موجود در لبنیات از عوامل کاهش دهنده جذب آهن به شمار میروند. از این رو توصیه میشود که در صورت وجود کمخونی، غذاهای حاوی آهن را در کنار لبنیات و دیگر مواد حاوی کلسیم میل نفرمایید. زیادهروی در مصرف شیر بعد از یک سالگی، یکی از عوامل بروز کمخونی در کودکان به شمار میرود. پروتئین سویا نیز یکی از مهارکنندههای جذب آهن تلقی میگردد.

از طرف دیگر، ویتامین C از عوامل مساعدکننده بسیار موثر در جذب آهن غیرهم محسوب (آهن موجود در منابع گیاهی) میشود. ماهی و آبزیان نه تنها خود حاوی آهن هم (آهن موجود در منابع حیوانی) هستند، بلکه حاوی ترکیباتی نیز میباشند که جذب آهن غیرهم را نیز افزایش میدهند.

روی:

این ماده معدنی یکی دیگر از ریزمغذیهایی است.که تاثیر زیادی در رشد نوجوان دارد. علاوه بر این، روی یک ماده ضروری در تکامل جنسی نوجوان به شمار میرود. از این رو عدم کفایت این ماده در رژیم غذایی باعث خواهد شد که رشد فیزیکی و جنسی نوجوانان دچار اختلال شود. کاهش حس چشایی و اشتها نیز از دیگر عوارض کمبود این ریزمغذی است. بدین ترتیب کمبود این ماده مغذی علاوه بر اختلالات عدیدهای که در الگوی رشدی نوجوان به دنبال خواهد داشت، میتواند زمینهساز بروز بسیاری دیگر از سوءتغذیهها باشد.

روی در فعالیتهای مربوط به ساخت مواد ژنتیکی، رنگدانههای هموگلوبین، سوخت و ساز کربوهیدراتها، پروتئین و چربی و همچنین آزادسازی ویتامینAاز کبد و دفع مواد مضر از بدن نقش بهسزایی ایفا میکند. روی از عوامل تقویتکننده سیستم ایمنی، افزایش دهنده قدرت یادگیری و عملکرد مناسب حس بینایی و چشایی میباشد و همچنین در ترمیم زخمها، جراحات و پیشگیری از بروز گرفتگی در سرخرگها و بروز بیماریهای قلبی و عروقی نقش مهمی ایفا میکند.

در هنگام جهش رشد، نیاز بدن به روی افزایش مییابد و در مردان به ۱۵ و در زنان به ۱۲ میلیگرم در روز بالغ میگردد. عدم تامین روی در دوران رشد، به خصوص جهش رشد در دوران بلوغ، موجب کم کاری غدد جنسی، اختلال در حس چشایی، افت وزن، ضایعات پوستی، التهاب دهان، زبان و تحلیل ناخنها میشود. در جدول زیر میزان روی موجود در منابع حیوانی و گیاهی آورده شده است.


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

هشدار در مصرف آکریل آمید

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

تغذیه در دوران نوجوانی | بخش اول

تغذیه در دوران نوجوانی | بخش اول

تغذیه در دوران نوجوانی | بخش اول

اهمیت تغذیه در دوران نوجوانی

دوران نوجوانی یکی از حساس‌ترین، شگفت‌انگیزترین و بحرانی‌ترین دوره‌های رشد انسان به شمار می‌رود.و عوامل مختلفی اعم از تغییرات فیزیکی و شخصیتی بر وضعیت تغذیه‌ای نوجوان تاثیر می‌گذارند. بارزترین تغییری که در این دوران دیده می‌شود، جهش رشد بدن است. به طوری که یک فرد در حدود ۲۰ درصد از قد و ۵۰ درصد از وزن دوران بزرگسالی خود را در این دوره به دست می‌آورد. این دوره رشد در حدود ۵ تا ۷ سال به طول می‌انجامد و به طور معمول در مقایسه با پسران، که فرایند بلوغ در آنها در سنین ۱۶-۱۴ سالگی رخ می‌دهد. تقدم شروع این دوره در دختران در فاصله سنی ۱۳-۹ سال دیده می‌شود.در این بخش از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان می خواهیم درباره تغذیه در دوران نوجوانی بحث کنیم.

البته می‌توان گفت که عواملی مانند چاقی کودکان، و یا تحت تاثیر تحریکات محیطی و مسائل دیداری و شنیداری قرار گرفتن، می‌تواند بلوغ زودرس در نوجوانان را به دنبال داشته باشد. در ضمن فرایند بلوغ که در این دوران اتفاق می‌افتد. تغییرات زیادی در ترکیب بدن ایجاد می‌شود. به طوری که مقدار ۱۹ درصد چربی ذخیره شده احتمالی که در قبل و آغاز این دوران در بدن دختر خانم‌ها وجود داشته.به تدریج به میزان آن افزوده شده و مقدار آن در بزرگسالی بالغ بر ۳۰-۲۵ درصد می‌گردد.

این در حالی است که در مردان بر میزان چربی بدن در این دوران چندان افزوده نمی‌شود.و در عوض، بافت ماهیچه‌ای در آنها افزایش چشمگیری می‌یابد.و میزان آن به دو برابر آنچه در زنان دیده می‌شود، می‌رسد.

تغییرات در نوجوانان

از این گذشته، در این دوران، تغییرات دیگری نیز در نوجوانان دیده می‌شود. که از جمله آنها می‌توان به تغییر در شیوه زندگی، عادات غذایی، افزایش میزان نیاز انرژی – پروتئین و سایر مواد مغذی اشاره نمود. متاسفانه تغییرات عمده‌ای که در کردار و رفتار نوجوان به علت گرایش به استقلال رای و تصمیم‌گیری در قبال تمام رخدادهای زندگی‌ ایجاد می‌گردد.آنها را گاهی به سوق یافتن به تغییراتی در خواب و خوراک وامی‌دارد که در اغلب موارد تحولات ایجاد شده، به علت عدم پاسخگویی به نیازهای واقعی این دوران، نوجوانان را در معرض سوءتغذیه قرار می‌دهد.و با اقدامات ناآگاهانه خودشان، این آخرین فرصت دستیابی به حداکثر میزان رشد جسمی و گسترش فکر  را از دست داده و یا دچار تزلزل می‌شوند.

طبیعتا عدم دستیابی و تامین نیازهای افزوده شده به برخی از مواد مغذی کلیدی، سبب ایجاد واماندگی‌های رشدی خواهد شد.و اثرات حاصل از این رخداد، غیرقابل برگشت و برای تمام عمر ماندگار خواهد بود.
نوجوانان اغلب سعی در انجام کارهایی دارند.که سریع‌تر بر وضعیت ظاهری آنها تاثیرگذار بوده و آنها را به وزن ایده‌آلشان نزدیک‌تر نماید.و همواره به دنبال راه‌هایی هستند که هرچه زودتر و سریع‌تر به نتیجه می‌رسند. این مسأله باعث می‌شود که تغییرات زیادی در عادات غذایی آنها ایجاد شود.و با توجه به اینکه نوجوانان در مرحله حساسی از رشد فیزیکی قرار دارند.این تغییر الگو برای آنان بسیار مخاطره‌آمیز خواهد بود.

علاوه بر این، تمایل نوجوانان به داشتن استقلال بیشتر اغلب باعث می‌شود.آنها را به لحاظ تغذیه‌ای با مشکل مواجه ساخته و زمینه‌ساز بروز کمبودهای غذایی و انواع سوءتغذیه‌های پنهان و آشکار در آنها باشد.

با توجه به مطالب یاد شده، واضح است که پیروی از یک رژیم غذایی متناسب با این تغییرات، بسیار مهم بوده و تاثیر فراوانی در سلامتی و کارآمدی دوران بزرگسالی نوجوان امروز خواهد داشت.

انرژی

با توجه به اینکه تفاوت‌هایی در تقدم و تأخر زمانی بلوغ و میزان رشد در این سنین مابین دختران و پسران وجود دارد.میزان نیاز به انرژی در آنها نیز متفاوت خواهد بود. علاوه بر این، میزان فعالیت فیزیکی نیز یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار در میزان انرژی مورد نیاز در این سنین است.

از این رو رژیم غذایی در این دوران باید به گونه‌ای باشد که علاوه بر تامین انرژی مورد نیاز برای جهش رشد، انرژی مورد نیاز برای فعالیت‌های فیزیکی را نیز تامین کند. عدم تامین انرژی متناسب با رشد و فعالیت فیزیکی، بیش از هر چیز بر رشد مناسب نوجوان تاثیر خواهد گذاشت. در جدول زیر مقادیر انرژی متناسب با قد، وزن و سن آورده شده است.که می‌توانید با توجه به آن از مقدار انرژی مورد نیاز خود آگاه شوید.

پروتئین

در طی دوران نوجوانی میزان نیاز به پروتئین نیز مانند انرژی، تابعی از الگوی رشدی نوجوان است.
با توجه به اینکه بدن نوجوان در فاز آنابولیک قرار دارد.تامین پروتئین کافی برای دستیابی به حداکثر رشد جسمی بسیار ضروری است.
توصیه می‌شود که ۲۰-۱۵ درصد کل انرژی از منابع پروتئینی تامین شود. البته لازم به ذکر است که عواملی مانند: جنس، سن و وضعیت تغذیه‌ای در تعیین میزان نیاز به پروتئین تاثیرگذار است. بدین ترتیب دریافت ۷۵-۴۵ گرم پروتئین بسته به شرایط یاد شده در این دوران ضروری است.

البته این را باید در نظر داشت.که تامین پروتئین به گونه‌ای باشد.که اولا پروتئین و یا ترکیب پروتئینی از ارزش بیولوژیکی بالایی برخوردار باشد.و از سوی دیگر انرژی مورد نیاز بدن نیز به طور کامل تامین شود. زیرا در غیر این صورت ترکیب پروتئینی به صورت انرژی در بدن به مصرف می‌رسد. این امر باعث خواهد شد.که پروتئین مورد نیاز برای سنتز بافت‌های جدید و رشد فرد تامین نشود.در حقیقت این مسأله یکی از مسائل تغذیه‌ای نوجوانان به ویژه دختران نوجوان و جوان است.

نکته دیگری که نوجوانان عزیز به خصوص آن دسته که فعالیت‌های ورزشی انجام می‌دهند.و به مصرف بیش از اندازه پروتئین مبادرت می‌ورزند.باید به آن توجه کنند. این است که گرچه دریافت ناکافی پروتئین موردنیاز می‌تواند.منجر به کاهش مقدار سرعت رشد شود. اما از سوی دیگر زیاده‌روی در مصرف پروتئین اختلالات متابولیکی ایجاد می‌کند.و دفع کلسیم بدن و میزان نیاز به آب را افزایش می‌دهد.

تغذیه در دوران نوجوانی | متخصص تغذیه اصفهان

پروتئین موردنیاز بدن هم از منابع حیوانی و هم از منابع گیاهی تامین می‌شود:

الف) منابع حیوانی پروتئین

در هر صد گرم انواع گوشت از قبیل گوشت‌های قرمز گاو. گوساله، گوسفند، بره، گوشت شکار و پرندگان ۲۲-۱۶ گرم، جگر ۵/۱۹ گرم، فرآورده‌های گوشتی مانند سوسیس و کالباس ۲۰-۱۶ گرم، انواع ماهی ۲۰-۱۴ گرم، شیر و لبنیات ۵/۳ گرم، انواع پنیر ۳۰-۱۲ گرم و یک عدد تخم‌مرغ ۷/۷ گرم پروتئین وجود دارد.

ب) منابع گیاهی پروتئین

در هر صد گرم مقدار قابل مصرف نان مخلوط جو و گندم ۴/۶ گرم. نان گندم خالص ۶/۷ گرم، نان سوخاری بدون تخم‌مرغ ۶/۷ گرم، با تخم‌مرغ ۲/۹ گرم، ماکارونی ۳/۱۲ گرم، برنج ۲/۷ گرم، آرد ذرت ۳/۸ گرم، لوبیای سفید ۲۱ گرم، عدس و نخود خشک ۲۳ گرم، لوبیای سویا ۳۷ گرم، سیب‌زمینی ۲ گرم، فندق ۱۲ گرم، گردو ۱۴گرم و کنجد ۲۴گرم پروتئین وجود دارد. با وجود اینکه غلات و حبوبات حاوی مقادیر مناسبی پروتئین می‌باشند. ولی به دلیل دارا نبودن مقادیر کافی برخی از اسیدهای آمینه، این منابع قادر به پوشش تمامی نیازهای پروتئینی بدن نیستند.

لذا توصیه می‌شود.که جهت تامین نمودن نیاز روزانه، مخلوطی از منابع پروتئینی حیوانی و گیاهی مورد استفاده قرار گیرد. بهترین نسبت مخلوط کردن این منابع نصف به نصف، دو به یک و یا حداقل یک سوم حیوانی و دوسوم گیاهی است.تا بدین ترتیب نیاز بدن به این ماده حیاتی تامین گردد.

در صورت عدم دسترسی اقتصادی به منابع پروتئینی و یا باورها و عادات غذایی خاص، تلفیقی از غلات و حبوبات مانند: عدس پلو، لوبیا پلو، ماش پلو، لپه پلو، باقلا پلو، نان با لوبیا می‌تواند.نیاز شما را به پروتئین بهتر تامین کند. حال در ادامه به جدول ترکیبات غذایی که ارزش بیولوژیکی پروتئین موجود در ترکیبات آن به حداکثر مقدار ارتقاء یافته است، توجه فرمایید.

علاوه بر این شما می‌توانید.منابع پروتئینی گیاهی را نیز با یکدیگر تلفیق نمایید.تا ارزش بیولوژیکی آن را به حداکثر برسانید. چند نمونه از این ترکیبات ارزشمند عبارتند از:

گندم کامل + انواع حبوبات + بادام زمینی (البته مراقب افزایش انرژی دریافتی و چاقی باشید!)
گندم کامل + انواع حبوبات + کنجد
ذرت + حبوبات
لوبیا + ذرت + گندم کامل
سویا + گندم کامل + کنجد
کنجد + بادام زمینی
بادام زمینی + گندم + برنج + کنجد
کنجد + سویا + گندم


مطالب پیشنهادی :

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر


البته لازم به ذکر است.که در مورد مصرف بادام زمینی چه به صورت خام و چه به صورت مخلوط با سایر آجیل‌ها و یا شیرینی‌ها و شکلات‌های حاوی بادام زمینی، باید به حساسیت‌زایی آن توجه گردد. به ویژه افرادی که زمینه ارثی و خانوادگی حساسیت را دارند باید بیشتر به این مسأله توجه بفرمایند.

ویتامین‌ها و املاح معدنی و یا اصطلاحا ریزمغذی‌ها نقش بسیار مهمی در سلامت و رشد نوجوان دارند. نتایج تحقیقات نشان می‌دهند که دریافت ناکافی ریزمغذی‌ها و گرسنگی‌های پنهان، خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌های مزمن را در دوران بزرگسالی افزایش می‌دهند.

از این رو توصیه می‌شود.که در رژیم غذایی نوجوانان، سبزیجات و میوه‌جات تازه به اندازه کافی گنجانیده شود. خوردن ۵ سهم میوه و سبزی در این سنین، اغلب نیازهای بدن به ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیتونوترینت‌ها را مرتفع می‌سازد. متاسفانه دیده می‌شود.که نوجوانان بسیار کمتر از این مقدار از میوه‌جات و سبزیجات استفاده می‌کنند.

در دوران پیش از بلوغ و بلوغ نیاز به تمام مواد معدنی بیشتر می‌شود. ولی در این میان چند ماده معدنی نقش کلیدی در فرایندهای این دوره دارند.که کلسیم، آهن، روی و منیزیم در درجه اول اهمیت و پس از آنها ید، فسفر، مس، کروم، کبالت و فلوراید از اهمیت بالایی برخوردارند.که در شماره بعد به شرح این موارد می‌پردازیم.

ادامه دارد …


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

هشدار در مصرف آکریل آمید

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

اهمیت مصرف دانه های مغزدار

آجیل و دانه‌ها از خوردنی‌های پر طرفدار هستند و به گفته متخصصان تغذیه مواد مغذی فراوانی هم در خود دارند و مصرف آنها برای سلامتی بسیار مفید است. هزاران سال است که از انواع دانه‌ها در همه قاره‌های جهان استفاده می‌گردد و غذای خوبی برای انسان‌ها است.در این مطلب از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم درباره اهمیت مصرف دانه های مغزدار توضیحاتی ارائه دهیم.

دانه‌ها فاقد کلسترول هستند و چربی‌های غیراشباع در خود دارند که می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی را کاهش دهد. دانه‌ها همچنین حاوی منیزیم هستند که به استحکام ساختار استخوان‌ها کمک می‌کند. دانه‌ها کرومیوم هم دارند که در کارکرد انسولین تاثیر دارد. روی نیز در دانه‌ها وجود دارد که برای رشد و بهبود زخم‌ها لازم است. منگنز هم که بدن را در برابر رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند، از جمله مواد مغذی موجود در دانه‌هاست.

دانه‌ها همچنین منابع خوب و غنی ویتامین E

هستند که یک آنتی‌اکسیدان مهم است. دانه‌ها مانند همه غذاهای گیاهی، سرشار از فیبر و فیتوکمیکال‌ها هستند که هر دوی این مواد از بدن در برابر ابتلا به سرطان و بیماری‌های مزمن محافظت می‌کند.
این ماده غذایی با ارزش را می‌توانید خام، بو داده یا به صورت پودر شده مصرف کنید. دانه‌ها انواع مختلفی دارند: بادام، فندق، دانه‌های برزیلی، گردو، پسته، بادام زمینی و شاه‌بلوط. دانه‌های سویا را نیز هنگامی که خشک و بو داده باشد جزو دانه‌ها به شمار می‌آورند.

ملاحظاتی درباره دانه‌ها

آفلاتوکسین:

بادام زمینی از جمله دانه‌هایی است که کپک‌های تولید کننده آفلاتوکسین بسیار به آن هجوم می‌آورد. آفلاتوکسین سمی است که می‌تواند برای انسان سرطانزا باشد. این سم هم در بادام زمینی و هم در کره بادام زمینی یافت می‌شود.
ذرت، برنج، گندم، دانه‌های سویا و ذرت خوشه‌ای نیز می‌توانند حاوی آفلاتوکسین باشند. شرکت‌های عرضه کننده بادام زمینی و فرآورده‌های آن مسؤول آزمایش آنها از نظر وجود آفلاتوکسین هستند که مقدار این سم به اندازه خطرناکی نرسد. ولی، محققان درباره قرار گرفتن طولانی مدت بدن در برابر آفلاتوکسین نگران هستند.

آلرژی‌ها

بادام زمینی و دانه‌های درختی در ردیف ۸ ماده آلرژی‌زای شایع قرار دارند. اگر والدین به دانه‌ها و حبوبات مانند عدس، لوبیا و نخود حساسیت داشته باشند، احتمال نشان دادن حساسیت به این مواد در فرزندان آنها نیز بیشتر خواهد شد. ولی، کسانی که هیچ‌گونه پیشینه فامیلی آلرژی هم نداشته‌اند، ممکن است به این دانه‌ها حساسیت نشان دهند. آکادمی آسم و آلرژی امریکا توصیه می‌کند که کودکان زیر سه سال آجیل نخورند.

اهمیت مصرف دانه های مغزدار | متخصص تغذیه اصفهان

ملاحظات زیست محیطی

آفت‌کش‌ها در تولید دانه‌ها به وفور استفاده می‌گردد. چند مثال از این دست عبارت است از:

اندوسولفان

مصرف این آفت‌کش در بسیاری از کشورهای جهان ممنوع است؛ ولی، هنوز هم در امریکا و هندوستان برای تولید برخی از انواع دانه‌ها استفاده می‌شود. این آفت‌کش برای کارگرانی که در مزرعه کار می‌کنند و آنهایی که نزدیک این مزرعه‌ها زندگی می‌کنند، خطرناک است. در دسامبر سال ۲۰۰۳، پژوهشی در هندوستان نشان داد پسرانی که نزدیک این مزرعه‌ها زندگی یا در آنها کار کرده بودند، بلوغ دیررس داشتند. آزمایش‌ها روی حیوانات هم نشان داده که این آفت‌کش روی سیستم اعصاب مرکزی تاثیر می‌گذارد و می‌تواند به کلیه‌ها، کبد و بیضه‌ها آسیب برساند. همچنین، زندگی جانوران و ماهی‌ها را نیز تهدید می‌کند.

سیفلوترین

چند دهه است که این آفت‌کش در کشت دانه‌ها استفاده می‌شود و ثابت شده که به ارگانیسم‌های موجود در آب آسیب می‌رساند.

فسمیت

این آفت‌کش در کشت پسته استفاده می‌گردد و ثابت شده که به زنبورهای عسل به شدت آسیب می‌زند.

آترازین

از این آفت کش به گونه‌ای گسترده در امریکا استفاده می‌شود. دیده شده که ماهی‌ها و قورباغه‌ها از آن صدمه می‌بینند و می‌تواند بر باروری انسان نیز اثر منفی بگذارد.

دیازینون

این آفت‌کش به خاطر اثرش روی خاک معروف است و در کشت بادام زمینی از آن استفاده می‌شود و برای زنبورهای عسل و پرندگان بسیار سمی است. پس از این‌که دانه‌ها برداشت شدند، آنها را با متیل برومید ضدعفونی می‌کنند که یک آفت‌کش سمی است. به احتمال بسیار هنگامی که دانه‌ها را می‌خورید، متیل برومید به شما آسیب نمی‌رساند. با وجود این، متیل برومید برای افرادی که در مزرعه کار می‌کنند، بسیار خطرناک است. همچنین، به لایه اوزون هم آسیب می‌رساند.

روش‌های مقابله با مشکلات مربوط به دانه‌ها

از آفت‌کش‌ها دوری کنید

یکی از راه‌های پرهیز از آفت‌کش‌ها این است که از دانه‌هایی استفاده کنید که محصول درخت‌هایی هستند که به روش ارگانیک پرورش داده شده‌اند. متأسفانه تعداد مزرعه‌هایی که محصولات را به روش ارگانیک تولید می‌کنند، بسیار کم است. این مزارع در امریکا نیز بسیار اندک هستند. محصولات و غذاهای ارگانیک به شیوه‌ای پرورش داده می‌شوند که هنگام رشد آنها از آفت‌کش‌های بدون ضرر یا با ضرر بسیار کم برای طبیعت استفاده می‌شود. پرورش محصولات و غذاهای ارگانیک پرهزینه است. محصولات ارگانیک با قیمت گران‌تر از محصولات معمولی روانه بازار می‌شوند و این یکی از دلایلی است که مقدار تولید و پرورش آنها فراوان نیست.

نکته‌ای درباره خرید و نگهداری دانه‌ها

دانه‌ها به شکل‌های گوناگون عرضه می‌شوند. دانه‌هایی که با پوست هستند را می‌توان به مدت طولانی نگه داشت و به سادگی فاسد نمی‌شوند، تنها باید آنها را در جای خنک و خشک نگهداری کرد. دانه‌های پوست کنده را به خصوص اگر بو داده باشند، به مدت طولانی‌تری می‌توان نگهداری کرد. اگر می‌خواهید بیش از ۶ ماه نگاه‌‌شان دارید، آنها را در فریزر بگذارید. شما می‌توانید دانه‌ها را به شکل خرد شده هم بخرید. با این کار در وقت شما صرفه‌جویی می‌شود؛ ولی، هم گران‌ترند و هم این‌که باید در نگهداری‌شان بیشتر دقت کنید، چرا که امکان زودتر فاسد شدن آنها وجود دارد. توصیه می‌شود که دانه‌ها را با پوست بخرید و خودتان آنها را خرد کنید. هر وقت دیدید که نشانه‌ای از کپک روی دانه‌ها دیده می‌شود، فورا آنها را بیرون بریزید. دانه‌های درختی بر بادام زمینی ترجیح دارند و میزان سم آفلاتوکسین در آنها کمتر است.


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

هشدار در مصرف آکریل آمید

هشدار در مصرف آکریل آمید

هشدار در مصرف آکریل آمید

هشدار در مصرف آکریل آمید

آکریل آمید یکی از فرآورده های واکنش میلارد می‌باشد که از واکنش بین اسید آمینه آسپارژین و قندهای احیاکننده موجود در موادغذایی تشکیل می‌گردد و در بسیاری از مواد غذایی حرارت دیده گاهی تا مقادیر بیش از ۱۰۰۰ میکرو گرم به ازاء هر کیلوگرم از ماده غذایی مشاهده می‌گردد. به دلیل اثبات اثرات سرطانزایی و سمی بودن آن برای سیستم اعصاب، وجودش در مواد غذایی یک هشدار عمومی بوده و باید در جهت به حداقل رساندن آن تلاش نمود.در این بخش از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم در مورد مصرف آکریل آمید بحث کنیم.

از مواد غذایی که بیشتر مستعد تشکیل آکریل آمید می‌باشند، می‌توان انواع نان، بیسکویت، فرآورده های نانوایی، سیب‌زمینی سرخ شده و بادام بو داده را ذکر نمود. در این مقاله به طور مختصر به وضعیت سم‌شناسی و اثرات مضر این ماده و روش‌های کاهش آن در مواد غذایی پرداخته می‌شود.

مشخصات مولکولی

آکریل آمید از اواسط دهه ۱۹۵۰ به صورت مونومر برای تولید صنعتی پلی آکریل آمید سنتز شد. از آن در صنایع تصفیه فاضلاب‌ها، معدن، تولید محصولات آرایشی و صنایع کاغذسازی استفاده می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند افرادی که به نحوی با این ماده درتماس بوده‌اند، دچار ضایعاتی شده‌اند.

شناسایی آکریل آمید در بعضی از غذاهای فرایند شده باعث ایجاد هشدار برای محققان و صاحبان صنایع غذایی شد و مبنای تحقیقات بسیاری در این زمینه گردید. اولین گزارش در مورد آنالیز آکریل آمید در مواد غذایی در مورد گوجه فرنگی بوده است.

سم‌شناسی آکریل آمید:

به دلیل کوچکی اندازه و قطبی بودن مولکول، به راحتی از روده جذب بدن شده و در آن توزیع می‌گردد. جذب آن از راه غذا بسیار بیشتر از جذب پوستی می‌باشد. مطالعات تجربی نشان داده‌اند که آکریل آمید جذب شده به تیموس، پانکراس، قلب‌، کبد، کلیه و مغز راه می‌یابد. این ترکیب می‌تواند به مولکول‌های درشتی چون هموگلوبین، سرم آلبومین، DNA و آنزیم‌ها متصل شود. همچنین این ترکیب به راحتی از مادر باردار به جنین منتقل شده وحتی در شیر مادران شیرده هم یافت می‌شود.

زمانی که آکریل آمید در دود سیگار کشف شد، این فرض پیش آمد که تشکیل آن تحت تاثیر درجه حرارت‌های بالا می‌باشد، زیرا منجر به تولید ترکیبات سمی مثل هیدروکربن‌های پلی‌سیکلیک می‌شود. در یک بررسی مشاهده شد که میزان آکریل آمید در خون موش‌های تغذیه شده باغذاهای سرخ شده، ۱۳ برابر موش‌های تغذیه شده باغذاهای طبخ نشده می‌باشد. این تحقیق این فرض را پیش آورد که آکریل آمید در اثر حرارت دادن مواد غذایی تولید می‌شود. در حقیقت، میزان این ترکیب در تعداد زیادی از غذاهای سرخ شده و حرارت دیده گاهی بالاتر از µg/Kg 1000 گزارش شده که بسیار نگران کننده می‌باشد. آکریل آمید طی واکنش میلارد از اسیدآمینه آسپارژین و قندهای احیا کننده تولید می‌شود.

تاثیر بر سیستم عصبی:

به دلیل داشتن اثرات نوروتوکسیک، مقدار آن در مواد غذایی و روش‌های به حداقل رساندن آن بسیار مهم می‌باشد . این ترکیب نوروتوکسیک، به مرور باعث ضعف ماهیچه‌های اسکلتی می‌شود. آکریل آمید باعث تخریب سیستم عصبی انسان می‌شود.

سرطانزایی:

این ترکیب دارای خواص کارسینوژنی در پستانداران می‌باشد. انستیتو بین المللی تحقیقات سرطان، آکریل آمید را در گروه ترکیباتی که احتمال سرطانزایی آنها در انسان وجود دارد، قرار داده است، ولی معمولا مصرف آن در رژیم غذایی، کمتر از آن مقداری است که مشکل جدی ایجاد نماید.

راه‌های آلوده شدن با آکریل آمید:

اگرچه آکریل آمید در دود سیگار به میزان ۲-۱میکروگرم وجود دارد، ولی وجود آن در رژیم غذایی نباید نادیده گرفته شود.

در آوریل سال ۲۰۰۲، اداره ملی غذای سوئد و دانشگاه استکهلم متفقا اعلام کردند که غذاهای سرشار از کربوهیدرات که در حرارت بالا پخته و فرایند می‌شوند، حاوی مقادیر زیادی آکریل آمید هستند. خواص ارگانولپتیکی غذاها تحت تاثیر تولید آکریل آمید تغییر نمی‌یابد واز طریق تغییر رنگ، عطر وطعم غذا نمی توان به وجود آن در غذا پی برد. نکته جالب توجه این است که آکریل آمید به هیچ عنوان در غذاهای آبپز شده یافت نمی‌شود و وجود آن تنها در غذاهای طبخ شده با روغن و کبابی گزارش شده است.

غذاهایی که بیشتر در معرض این واکنش هستند، سیب زمینی و غلات می‌باشند که از منابع آسپارژین و قندهای احیا کننده می‌باشند. نشان داده شده است که اسید آمینه آسپارژین مسؤول عمده تشکیل آکریل آمید در غذاهای پخته می‌باشد. مواد غذایی که از منابع آکریل آمید هستند، شامل فرآورده های سیب زمینی (فرنچ فرایز و چیپس)، قهوه، غلات صبحانه‌ای، نان، بیسکویت و کلوچه‌ها می‌باشند.

مکانیسم تولید آکریل آمید :

در تولید آکریل آمید، واکنش میلارد نقش اساسی را به عهده دارد. در این مکانیسم، آسپارژین مستقیما بعد از مرحله دکربوکسیلاسیون با کمک قند، آکریل آمید تولید می‌کند.
اسکلت کربنی آکریل آمید تماما از آسپارژین به دست می‌آید و قندهای احیا کننده در غذا باعث تشدید این واکنش می‌شوند.

موادغذایی حاوی آکریل آمید:

فرآورده‌های نانوایی

فرآورده‌های قنادی و نانوایی مانند انواع نان‌های زنجبیلی، بیسکویت و کراکر، دارای آکریل آمید می‌باشند. در تشکیل آکریل آمید در این فرآورده‌ها، برخی عوامل نقش اساسی دارند؛ مانند نوع غله. تحقیقات نشان داده‌اند که آرد چاودار دارای مقادیر فراوانی آسپارژین است و بسیار مستعد تشکیل آکریل آمید می‌باشد. همچنین غلظت اسیدهای آمینه و قندهای‌آزاد، با افزایش درجه استخراج آرد افزایش می‌یابد. در تحقیقی مشاهده شد که افزودن آرد کامل گندم و یا سبوس آن به بیسکویت باعث افزایش تشکیل آکریل آمید می‌گردد.

معمولا میزان آکریل آمید در ۲۰ دقیقه اول پخت فرآورده‌های نانوایی بالا می‌رود. میزان آکریل آمید در حرارت ۲۰۰ درجه سانتیگراد، بیشتر از ۱۸۰ درجه سانتیگراد می‌باشد و با افزایش رنگ محصول، میزان آن هم بالا می‌رود. در زمان پخت طولانی‌تر با حرارت کمتر، آکریل آمید بیشتری تولید می‌‌شود. بنابراین زمان پخت کوتاه‌تر ولو با درجه حرارت بالاتر مطلوب‌تر می‌باشد.

انجام عمل تخمیر و عملکرد باکتری‌های اسید لاکتیک و مخمرها باعث تجزیه اسیدهای آمینه آزاد می‌شود. علاوه بر آن مخمرها از قندها به عنوان منبع کربن استفاده می‌کنند، بنابراین در جلوگیری از تشکیل آکریل آمید، انجام عمل تخمیر در فرآورده‌های نانوایی بسیارمفید است. افزودن ترکیباتی مثل بادام که سرشار از آسپارژین هستند به فرآورده‌های نانوایی مفید نمی‌باشد.

فرآورده‌های سیب‌زمینی:

سیب‌زمینی حاوی مقادیر فراوانی آسپارژین بوده و دارای قندهایی چون گلوکز، فروکتوز و ساکاروز می‌باشد.که در شرایط حرارتی خاص، منجر به تشکیل آکریل آمید می‌گردد.
سیب‌زمینی سرخ شده، فرنچ فرایز و سیب‌زمینی تنوری، معمولا حاوی مقادیر کمی آکریل آمید می‌باشند. ولی از آنجایی که میزان مصرف بالایی دارند، زیان‌آور خواهند بود. این در حالی است که سیب‌زمینی آبپز، بخارپز و پوره سیب‌زمینی فاقد آکریل آمید می‌باشند، بنابراین اصلاح الگوی تغذیه و استفاده از روش‌های پخت مناسب از راه‌های کاهش تشکیل این ماده در غذا می‌باشند.

هشدار در مصرف آکریل آمید | متخصص تغذیه اصفهان

بادام :

بادام خام حاوی مقدار قابل توجهی آسپارژین آزاد و قندهای احیا کننده است و از آنجایی که میزان آب آن کم وحدود ۵ درصد می‌باشد.در صورت حرارت دادن بسیار مستعد انجام واکنش میلارد وتشکیل آکریل آمید است. نشان داده شده در بادام‌های بوداده و قهوه‌ای شده، میزان آکریل آمید بسیار بالاتر می‌باشد. بنابراین اجتناب از حرارت دادن‌های زیاد وجلوگیری از تیره شدن بادام، راهی در جهت کاهش میزان این ماده می‌باشد.
در نهایت، برای کاهش آکریل آمید در فرآورده‌های غذایی، موارد زیر توصیه می‌گردد:

  • انتخاب و پرورش گونه‌های حاوی مقادیر کم آسپارژین، جهت استفاده در فرآوری صنعتی مواد غذایی
  • اصلاح ژنتیکی از طریق جلوگیری از فعالیت آنزیم‌هایی که بیوسنتز آسپارژین را برعهده دارند.
  • هیدرولیز آسپارژین
  • استفاده از نورUV، تابش و یا رادیکال‌های آزادی که باعث پلیمریزاسیون مونومرهای آکریل آمید به پلی‌آکریل آمید درغذاهای فراوری شده ‌می‌گردد.

دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

خمیرترش یا جوش شیرین

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت

یکی از بحث‌هایی که این روزها بازار داغی را به خود اختصاص داده. مسأله مصرف گوشت است. بسیاری از افراد در مورد عدم مصرف گوشت قویاً و بسیار قاطع و محکم اظهار نظر می‌کنند.و برخی دیگر با احتیاط و تردید با این مقوله برخورد می‌نمایند. عده‌ای نیز به علت شنیدن اخبار ضد و نقیض در این باره، در تصمیم‌گیری درباره خوردن یا نخوردن گوشت دچار سردرگمی و بن‌بست فکری گشته‌اند.در این مقاله از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم درباره باید ها و نبایدهای مصرف گوشت بحث کنیم.

به راستی پاسخ چیست؟

آیا مصرف گوشت از نظر تغذیه‌ای مخاطراتی برای شخص دربر دارد؟

و یا گوشت حاوی مواد مغذی مفیدی است که در حفظ سلامت انسان و پیشگیری از اختلالات تغذیه‌ای مفید است؟

در این مقوله مروری اجمالی خواهیم داشت.بر پاسخ این سوال و به بررسی تاثیر مثبت یا منفی گوشت بر سلامت انسان، با تکیه بر دلایل آن، خواهیم پرداخت. مطلب مهمی که لازم است حتماً به آن توجه نماییم.این است که گوشت طیف وسیعی از مواد غذایی شامل گوشت قرمز، جگر، دل، قلوه، مغز و سایر امعاء و احشاء، گوشت جوجه، مرغ و سایر پرندگان، انواع ماهی‌های دریایی و پرورشی را دربر می‌گیرد.

بنابراین می‌بینیم هنگامی که صحبت از گوشت به میان می‌آید.باید به درستی مشخص نماییم که منظورمان کدام نوع گوشت است؟

زیرا خواص تغذیه‌ای انواع گوشت می‌تواند متفاوت باشد. گرچه گوشت‌های مختلف در بسیاری از مواد مغذی مشترک هستند.ولی ویژگی‌هایی در انواع آن وجود دارد که می‌تواند ارزش تغذیه‌ای آنها را متفاوت نماید.و حتی در بعضی از انواع، موجب زیان‌آور بودن آن، و در برخی دیگر باعث مفید بودن و تأثیر مثبت آن بر سلامت انسان بشود.

گوشت‌ها؛ منابع غنی پروتئین

در ابتدا بهتر است به بررسی خواص تغذیه‌ای انواع گوشت بپردازیم و ببینیم.آیا این گروه غذایی خاصیتی برای انسان دارند یا فاقد ارزش تغذیه‌ای مناسب می‌باشند. انواع گوشت از منابع بسیار خوب و غنی پروتئین هستند. پروتئین موجود در آنها از نوع پروتئین حیوانی با قابلیت هضم و جذب مناسب است.و کاربرد بسیار خوبی نیز در بدن انسان دارد، بدین معنا که درصد بالایی از پروتئین موجود در گوشت، توسط سلول‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علت این امر آن است که انواع گوشت حاوی تمام اسیدهای آمینه اساسی هستند. اسیدهای آمینه اساسی که تشکیل‌دهنده پروتئین‌ها می‌باشند.در بدن ساخته نمی‌شوند و بدن انسان قادر به تولید آنها نیست. پس باید حتماً از طریق غذا دریافت گردند. این اسیدهای آمینه نقش مهمی در سلامت انسان بر عهده دارند و در رشد، ترمیم سلول‌های فرسوده، تولید ترشحات داخلی مانند هورمون‌ها، آنزیم‌ها، آنتی‌بادی (که وظیفه دفاع بدن را در برابر میکروب‌ها به‌عهده دارد) و ترشحات ارگان‌های داخلی مؤثرند.

در صورت فقدان اسیدهای آمینه اساسی، اختلال در تشکیل پروتئین‌ها ایجاد شده و اعمال فوق به خوبی انجام نخواهد شد.و در نتیجه سلامت انسان به‌طور جدی به خطر می‌افتد. به اضافه اینکه پروتئین‌ها نقش ساختمانی در سلول‌ها دارند و پس از آب، بیشترین میزان ماده ساختمانی سلول‌ها را پروتئین‌ها تشکیل می‌دهند و انواع گوشت از منابع غنی پروتئین با کیفیت تغذیه‌ای بالا محسوب می‌شوند.به این ترتیب می‌بینیم گوشت‌ها از کیفیت پروتئینی مناسبی برخوردارند. از نظر کمیت (مقدار) نیز این دسته از گروه غذایی، حاوی مقادیر بالایی پروتئین هستند.

گوشت‌ها و مواد مغذی

انواع گوشت از منابع بسیار خوب ویتامین‌های گروه B محسوب می‌شوند و چنانچه به میزان مناسب مصرف گردند، می‌توانند قسمت مهمی از نیاز انسان را به این ویتامین برآورده کنند.
ویتامین‌های گروه B در سلامت سیستم عصبی و فعالیت سلول‌های عصبی نقش مهمی دارند. امروزه یکی از مشکلات عمده ساکنان شهرهای بزرگ صنعتی، مشکلات عصبی و آشفتگی‌های روحی ارمغان صنعت است، بنابراین هر نوع تغذیه که به حفظ سلامت اعصاب و ایجاد آرامش در انسان کمک بنماید، می‌تواند گام مؤثری در حفظ تندرستی و رفاه انسان باشد.

همچنین ویتامین‌های گروه B در سلامت پوست موثرند. برخی از انواع این ویتامین‌ها (که گوشت‌ها از منابع غنی آن محسوب می‌شوند) نیز در خون‌سازی مفیدند.

یکی دیگر از مواد مغذی که در انواع گوشت به مقدار مناسب و با کیفیت بسیار خوب وجود دارد، آهن است. آهن عمدتاً در خون‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نیز در تنفس سلولی نقش مهمی دارد. کمبود آهن موجب کم‌خونی می‌شود که عوارض زیادی دربر دارد. آهن موجود در گوشت نسبت به منابع گیاهی آهن دارای جذب بالایی است و در پیشگیری از کم‌خونی و حفظ مقاومت بدن موثر است.

ضمنا نتایج تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که مبتلا به کم‌خونی فقر آهن هستند قدرت یادگیری و حافظه‌شان کاهش می‌یابد و این امر منجر به افت تحصیلی در آنان خواهد شد که با مداوای عارضه کم‌خونی، این اختلال در آنان برطرف می‌گردد.


مطالب پیشنهادی :

لاغری‌ غیراصولی و پوکی استخوان


انواع گوشت از منابع غنی روی محسوب می‌شوند. روی از املاحی است که در رشد کودکان و نوجوانان، بلوغ نوجوانان، حفظ سلامت پوست، مو و ناخن، و نیز افزایش قدرت ایمنی بدن و کمک به پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها بسیار تأثیرگذار است.

ماهی که یکی از انواع گوشت محسوب می‌شود (به‌خصوص ماهی دریایی)، یکی از بهترین و مفیدترین مواد غذایی است که علاوه بر خواصی که برای گوشت قرمز و مرغ برشمردیم، حاوی مقدار قابل توجهی ید می‌باشد که برای سلامت انسان و پیشگیری از عارضه گواتر بسیار موثر است.

ضمناً چربی موجود در ماهی از بهترین نوع چربی‌ و حاوی اسیدهای چرب امگا- ۳ می‌باشد که در حفظ سلامت قلب و عروق و ممانعت از بروز اختلالات قلبی- عروقی تأثیر مهمی دارد.
امتناع از مصرف گوشت؛ چرا؟

امتناع از مصرف گوشت

با بررسی مطالب فوق متوجه شدیم که انواع گوشت از ارزش تغذیه‌ای بالایی برخوردارند. با این همه بعضی اشخاص استفاده از آن را جایز نمی‌دانند. گوشت قرمز و نیز مرغ حاوی چربی یا پوست، دارای چربی‌های حیوانی هستند.که موجب افزایش چربی‌های نامطلوب خون (کلسترول تام، تری‌گلیسیرید، LDL و VLDL) می‌شوند. حتماً در اینجا این سوال در اذهان خوانندگان عزیز مجله مطرح می‌شود.که در چند خط بالاتر اظهار داشتیم که چربی موجود در گوشت حاوی مقداری اسیدهای چرب مفید است.که در کاهش چربی‌های نامطلوب خون موثرند، ولی در اینجا خلاف این ادعا بیان شده است.

توضیح اینکه گوشت قرمز و مرغ حاوی چربی یا پوست، از طرفی از منابع غنی اسیدهای چرب اشباع‌شده هستند.که برای سلامت قلب و عروق مفید نیست و از سوی دیگر حاوی برخی اسیدهای چرب غیراشباع می‌باشند.که موجب حفاظت سیستم عروقی از آسیب می‌شود.

لازم به ذکر است که در لابه‌لای الیاف عضلانی گوشت قرمز مقداری چربی وجود دارد، که ما آن را به چشم نمی‌بینیم، بنابراین برای بهره بردن از اسیدهای چرب مفید موجود در انواع گوشت و نیز جهت پیشگیری از زیان‌های اسیدهای چرب اشباع‌شده موجود در این گروه غذایی و جلوگیری از اختلالات قلبی- عروقی و سایر مضرات این نوع اسیدهای چرب، لازم است تمام چربی‌های قابل رویت گوشت قرمز اعم از گوشت گوسفند یا گوساله را با دقت جدا نماییم، پوست مرغ را مصرف نکنیم و چربی‌های موجود در گوشت مرغ را نیز جدا کرده و استفاده ننماییم.

البته در بعضی تحقیقات، رابطه‌ای بین مصرف گوشت قرمز و افزایش چربی‌های نامطلوب خون پیدا نکرده‌اند؛ ولی در تحقیقات دیگر این رابطه بیان گردیده است.

افراط در مصرف گوشت قرمزممنوع!

نکته مهم دیگر این است که افراط در مصرف گوشت موجب افزایش اسیداوریک خون شده و ایجاد عارضه نقرس در شخص می‌نماید و این امر در مورد گوشت قرمز و سفید صدق می‌کند.

از طرف دیگر برخی مطالعات نشان داده‌اند.که استفاده از برنامه غذایی با پروتئین حیوانی بالا  و افراط در مصرف این قبیل منابع پروتئین حیوانی، موجب دفع زیاد کلسیم از کلیه‌ها شده و میزان دفع ادراری کلسیم افزایش می‌یابد که در این صورت ممکن است انسان در معرض عوارض ناشی از کمبود کلسیم قرار گیرد.

توجه به این نکته ضروری است که پروتئین مصرفی عمدتاً به صورت اوره از طریق کلیه‌ها  دفع می‌شود. اوره یک ماده زائد و سمی است که نباید در بدن تجمع یابد. برای دفع آن، نیاز به مصرف آب زیاد است. به‌طور کلی افراط در مصرف پروتئین‌های حیوانی از جمله گوشت ممکن است موجب افزایش تولید اوره در بدن بشود.

امروزه نکته‌ای که در تغذیه بر آن بسیار تکیه می‌شود.رعایت «کفایت» «تعادل» و «تنوع» در برنامه غذایی است. بدین معنا که الگوی غذایی باید به‌گونه‌ای باشد که تمام نیازهای تغذیه‌ای افراد را تامین کند. حفظ تعادل در برنامه غذایی روزانه نیز ضروری است و افراط در مصرف هیچ یک از مواد خوراکی توصیه نمی‌شود. تنوع در الگوی غذایی از مواردی است که موجب افزایش کاربرد جذب و متابولیسم غذا در بدن می‌شود.

در این ارتباط لازم است این نکته را متذکر شویم که می‌توانیم مواد غذایی دیگری را در بعضی وعده‌های غذایی جانشین گوشت قرمز بنماییم که این مواد حاوی ارزش تغذیه‌ای گوشت قرمز هستند.و ضمناً برخی مضرات گوشت قرمز را نیز ندارند. مثلا مصرف گوشت سفید به‌خصوص ماهی هفته‌ای دو بار می‌تواند جانشین بسیار مفید و مناسبی برای گوشت قرمز باشد. لبنیات از مواد غذایی مفیدی هستند که می‌توانیم گاهی به‌جای گوشت از آنها استفاده نماییم.

حبوبات

حبوبات که یکی از بهترین مواد کاهش‌دهنده چربی‌های نامطلوب خون هستند.و علاوه بر آن به مقدار قابل توجهی نیز فیبر غذایی دارند، و یا مغز دانه‌ها (آجیل) به صورت بدون نمک که حاوی اسیدهای چرب ضروری می‌باشند، جانشین‌های بسیار خوبی برای گوشت قرمز محسوب می‌شوند. البته چنانچه حبوبات یا مغز دانه‌ها، همراه غلات (نان، برنج، گندم، جو و …) و یا ترکیبی از حبوبات و مغز دانه‌ها مصرف شوند، می‌توانند از نظر پروتئینی دارای ارزش تقریباً مساوی با گوشت باشند. البته لازم به تذکر است که آهن و ویتامین B12 موجود در گوشت‌ها در حبوبات وجود ندارد.

نتیجه آنکه با وجودی که انواع گوشت حاوی ارزش تغذیه‌ای مفیدی هستند.ولی گوشت قرمز به علت دارا بودن اسیدهای چرب اشباع‌شده و نیز ترکیباتی که در این مقوله به آن اشاره شد. نباید به مقدار زیاد مورد استفاده قرار گیرد.و افراط در مصرف آن و به‌طور کلی افراط در مصرف پروتئین‌های حیوانی جایز نیست.

باید ها و نبایدهای مصرف گوشت | متخصص تغذیه اصفهان


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

کاهش چربی شکم با پنج ماده غذایی

خمیرترش یا جوش شیرین

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

از شاخص گلیسمی چه می‌دانید؟

از شاخص گلیسمی (نمایه قندخون) خوراکی‌ها چه می‌دانید؟

نمایه گلیسمی واژه‌ای است که در رابطه با غذاها مطرح می‌گردد.و عبارت است از خوردن مقدار معینی (۱۰۰ گرم) از هر ماده غذایی (برای مثال انواع حبوبات، انواع میوه‌ها، انواع نان‌ها و…) و سپس اندازه‌گیری میزان قندخون و مقایسه این عدد با میزان افزایش قندخون بعد از دریافت ۱۰۰ گرم گلوکز یا نان سفید (غذای مرجع). این نمایه به صورت درصد بیان می‌شود. غذاها بر مبنای نمایه گلیسمی به سه دسته غذاهای با نمایه گلیسمی بالا، متوسط و پایین تقسیم می‌گردند.در این بخش از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم درباره شاخص گلیسمی توضیحاتی ارائه دهیم.

همواره در افراد مبتلا به بیماری دیابت، انتخاب غذاهای کم قند از اولویت برخوردار بوده است.در حالی که دیگر افراد از انواع مواد غذایی حاوی قند (که به صورت پنهان یا آشکار در غذاها موجود است.) به مقدار دلخواه استفاده می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهند استفاده فراوان و بیش از حد از مواد غذایی که قند بیشتری دارند. باعث افزایش نوعی استرس التهابی برای بدن می‌شود. و در درازمدت می‌تواند در بروز بیماری‌های مزمن مثل پرفشاری خون، دیابت، افزایش چربی‌های خون و حتی چاقی در ناحیه شکم موثر باشد. قند موجود در مواد غذایی به دو نوع عمده تقسیم می‌گردد که شامل ساده و پیچیده می‌باشد.


مطالب پیشنهادی :

رفع بوی بد دهان با رژیم غذایی


از مواد غذایی حاوی قند ساده می‌توان به عسل، شیره میوه‌ها (انگور، خرما و…) و یا غذاهایی که با شکر تهیه می‌شوند.(مثل انواع نوشابه یا انواع شیرینی‌ها و بیسکویت‌ها.) و از مواد غذایی حاوی قند پیچیده می‌توان به انواع میوه‌ها، خشکبار و یا برخی مواد غذایی حاوی نشاسته (مثل سیب‌زمینی، حبوبات، ماکارونی، رشته‌ها، انواع نان‌ها و…) اشاره نمود. باید توجه داشت که افزایش بیش از حد نیاز در مصرف قندهای پیچیده نیز قابلیت افزایش قندخون را دارد.و می‌تواند منجر به التهاب شده و در بروز بیماری‌های ذکر شده در بالا موثر باشد. مواد حاوی قندهای پیچیده و نشاسته‌ای به علت دارا بودن ویتامین‌ها و مواد معدنی در ارتقاء سلامتی موثر می‌باشند. به همین دلیل باید به میزان مناسب هر فرد دریافت گردند. در ضمن باید در نحوه تهیه و مصرف این مواد غذایی دقت نمود.تا سبب افزایش نامناسب قندخون نگردند.

 

عوامل موثر بر پاسخ‌های گلیسمی موادغذایی

عوامل متعددی بر روی پاسخ‌های گلیسمی موادغذایی موثرند؛ این عوامل شامل «مقدار گرم کربوهیدرات، نوع قند (گلوکز، فروکتوز، ساکاروز، لاکتوز و…)، ماهیت نشاسته (آمیلوز، آمیلوپکتین و نشاسته مقاوم.)، نوع و مدت زمان پخت غذا، فرآیندهای انجام شده بر روی غذا، اندازه ذرات غذا، شکل غذا و همچنین غلظت قندخون ناشتا و شدت عدم تحمل گلوکز» می‌باشد. طبق یک قاعده کلی، افزایش زمان پخت، له کردن و کوبیدن، جوشاندن و سپس دم کردن و آبگیری مواد غذایی سبب افزایش دسترسی به قند موجود در غذاها می‌شود.

برای مثال سیب‌زمینی جزء موادی است که بسیاری از افراد به صورت روزمره از آن استفاده می‌کنند.و اگر در آب به صورت کامل پخته و سپس پوره یا له شود. بسیار بیشتر از مواقعی که با روش‌های دیگر پخت آماده می‌گردد. قند خواهد داشت. روش معمول پخت ماکارونی در کشور ما،‌ جوشاندن و سپس قرار دادن بر روی حرارت برای دم کشیدن است که به این ترتیب نشاسته موجود در آن فرصت بیشتری برای افزایش قندهای ساده خود خواهد داشت. نوشابه‌ها، شربت‌ها و به درجات کمتر آبمیوه‌ها، به دلیل مایع بودن و نیز از دست دادن بافت سخت گیاهی (فیبر) در دستگاه آبمیوه‌گیری، قند بسیار بالاتری در مقایسه با میوه‌های تازه یا خشک شده خواهند داشت.که منجر به سرعت بیشتر جذب این قندها و افزایش قند خون خواهند شد.

مقدار نمایه گلیسمی میوه‌ها

مقدار نمایه گلیسمی میوه‌ها نیز با یکدیگر متفاوت می‌باشد؛ برای مثال، خربزه و انگور شیرین از نمایه گلیسمی بالایی برخوردارند.و در مقابل گیلاس، دارای نمایه گلیسمی پایین‌تری می‌باشد. استفاده از مواد غذایی به شکلی که نیاز بیشتری به جویدن داشته باشند.(سیب تازه با پوست را با شکل رنده شده آن مقایسه کنید.) و همچنین مصرف حبوبات (به عنوان گروهی از مواد غذایی با وجود حضور مقادیر قابل توجه نشاسته در کنار فیبر) قند زیادی تولید نمی‌کند. مصرف این نوع غذاها در کنار غذاهای نشاسته‌ای می‌تواند.راهکارهای مناسبی برای کاهش بار قندی در داخل بدن باشد.

شاخص گلیسمی | متخصص تغذیه اصفهان

بار گلیسمی

بار گلیسمی (glycemic load)، مفهوم جدیدتری از نمایه گلیسمی است.و در واقع آمیخته‌ای از مقدار گرم کربوهیدرات موجود در هر واحد مصرفی مواد غذایی با نمایه گلیسمی مشخص می‌باشد.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهند.که بار گلیسمی در کنترل قندخون، از اهمیت بیشتری نسبت به نمایه گلیسمی برخوردار است.که محققان این یافته را به مفهوم کمیت و کیفیت کربوهیدرات دریافتی که در بار گلیسمی در نظر گرفته شده است، نسبت می‌دهند.بنابراین گام نخست در برنامه غذایی، مقدار کل گرم کربوهیدرات دریافتی و سپس در نظر گرفتن منبع کربوهیدرات دریافتی در رژیم غذایی است.که افراد به ویژه مبتلایان به دیابت به عنوان بخش اصلی وعده‌ها و میان وعده‌های غذایی خود انتخاب می‌کنند. یک واحد کربوهیدرات، اساس محاسبه کربوهیدرات رژیم غذایی است.که به موجب آن هر سهم غذای کربوهیدراتی صرف‌نظر از منبع آن، حاوی ۱۵ گرم کربوهیدرات می‌باشد.

نان‌ها و مواد نشاسته‌ای، سبزی‌ها، میوه‌ها ولبنیات به عنوان غذاهای کربوهیدراتی شناخته شده‌اند.ولی گوشت‌ها و چربی‌ها از این قاعده مستثنی هستند. در نظر گرفتن کمیت و کیفیت کربوهیدرات مصرفی در الگوی غذایی برای تمام افراد به ویژه افراد دیابتی و در معرض خطر دیابت، مستلزم مشاوره با متخصص تغذیه است.


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

لاغری‌ غیراصولی و پوکی استخوان

کاهش چربی شکم با پنج ماده غذایی

خمیرترش یا جوش شیرین

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر

جوش‌شیرین و بیکینگ‌پودر هر دو جزء ترکیبات ورآورنده خمیر هستند.و قبل از فرآیند پخت به محصولات نانوایی اضافه می‌شوند.تا با تولید گاز دی‌اکسید کربن باعث افزایش حجم محصول نهایی شوند. اما نحوه استفاده از این دو ترکیب با هم تفاوت دارد.در این مطلب ازسایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان قصد داریم به بررسی تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر بپردازیم.

جوش‌شیرین در واقع بی‌کربنات سدیم خالص است.و زمانی که با رطوبت و ترکیبات اسیدی موجود در ماده غذایی مخلوط شود. موجب تولید گاز دی‌اکسید کربن در درجه حرارت فر می‌شود. این واکنش به محض مخلوط کردن ترکیبات آغاز می‌شود. بنابراین در این مرحله باید سرعت عمل داشته باشید.و مواد را سریعاً آماده کرده و در داخل فر قرار دهید. در غیر این‌صورت گاز تولیدی از بافت خارج شده و باعث افت حجم محصول نهایی می‌گردد.

بیکینگ‌پودر ترکیب پیچیده‌تری است و شامل جوش‌شیرین به همراه ترکیب اسیدی کننده مانند اسید تارتاریک و مواد پرکننده مانند نشاسته است. هنگامی که از بیکینگ‌پودر استفاده می‌کنیم به محض مخلوط شدن ترکیبات در دمای اتاق مقداری از گاز دی‌اکسید کربن آزاد می‌شود، ولی قسمت اعظم آن در حین پخت تولید می‌شود. اینکه در یک دستورالعمل پخت، کدام یک از این دو ترکیب استفاده شود بستگی به دیگر ترکیبات موجود در دستورالعمل دارد.


مطالب پیشنهادی :

خوردن یا نخوردن گوشت


جوش‌شیرین ترکیبی قلیایی است و باعث ایجاد طعم تلخ در محصول می‌شود، مگر اینکه در تقابل با ترکیبات اسیدی موجود در مخلوط مانند آبمیوه و ماست قرار گیرد، ولی بیکینگ‌پودر حاوی دو جزء اسیدی و بازی است و بنابراین عملاً بر روی طعم بی‌اثر است.

دستورالعمل‌هایی که در آنها از بیکینگ‌پودر استفاده می‌شود عموماً دارای دیگر ترکیبات خنثی بر عطر و طعم مانند شیر هستند. البته می‌توان به جای جوش‌شیرین از بیکینگ‌پودر استفاده کرد، ولی به‌طور مثال در مواردی که در دستورالعمل تهیه کیک استفاده از بیکینگ‌پودر پیشنهاد شده، نمی‌توان از جوش‌شیرین استفاده کرد، زیرا جوش‌شیرین فاقد ترکیبات اسیدی برای افزایش حجم کیک است، ولی می‌توان با افزودن کرم تارتار به جوش‌شیرین از آن به جای بیکینگ‌پودر استفاده نمود.

تفاوت بین جوش‌شیرین و بیکینگ پودر | متخصص تغذیه اصفهان


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

رفع بوی بد دهان با رژیم غذایی

لاغری‌ غیراصولی و پوکی استخوان

کاهش چربی شکم با پنج ماده غذایی

خمیرترش یا جوش شیرین

خمیرترش یا جوش شیرین

خمیرترش یا جوش شیرین

خمیرترش یا جوش شیرین کدام بهتر است؟

نان غذای اصلی مردم بسیاری از کشورهای جهان را تشکیل می‌دهد و قدمت مصرف آن در تغذیه انسان به ۶۰۰۰ سال قبل برمی‌گردد. محصولات نانوایی، روزانه قسمت اعظم انرژی و پروتئین مورد نیاز انسان را تأمین می‌کنند، به‌علاوه سهم مهمی در تامین فیبر‌های رژیمی، برخی املاح مانند آهن و کلسیم و ویتامین‌های گروهB به ویژه تیامین دارند. مصرف سرانه نان در ایران به‌طور متوسط اعم از جمعیت شهری و روستایی، حدود ۱۶۰ کیلوگرم است و این در حالی است که در کشورهای پیشرفته اروپایی این رقم در حدود یک‌سوم می‌باشد.در این بخش از سایت دکتر رضا اطمینانی متخصص تغذیه اصفهان به بررسی این سوال میپردازیم:خمیرترش یا جوش شیرین؟

بدین ترتیب ایران یکی از بالاترین ارقام مصرف سرانه نان را در دنیا به خود اختصاص داده است. با توجه به برهه زمانی حال که در کشور ما مشکل افت شدید کیفیت نان متأثر از تکنیک های تولید مشهود است و سالانه منابع مالی هنگفتی در قالب ضایعات نان اتلاف می‌گردد، لزوم توجه به عوامل موثر بر کیفیت نان امری اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.

خمیرترش

در گذشته خمیر مانده از روز قبل را که کمی ترش مزه شده بود.به خمیر تازه اضافه می‌کردند که در نهایت، کیفیت محصول نانوایی به‌طور قابل ملاحظه‌ای بهبود می‌یافت. خمیر ترش‌شده در حقیقت خمیر حاصل از مخلوط آب و آرد است که در اثر فعالیت میکروارگانیسم‌های طبیعی موجود در آرد در طی زمان استراحت خمیر (حداقل ۶ ساعت) که عموماً باکتری‌های تولید کننده اسید لاکتیک و از جنس لاکتوباسیلوس می‌باشند، ترش می‌شود. این باکتری‌ها با مصرف کربوهیدرات موجود در آرد و به اصطلاح تخمیر آنها، ترکیبات ترش مزه مانند اسید استیک و اسید لاکتیک تولید می‌کنند که بر خواص نان اثرگذار می‌باشند. همچنین با تولید مقادیر کمی گاز دی‌اکسید کربن باعث افزایش حجم و ایجاد تخلخل در نان می‌شوند.

مزایای استفاده از خمیرترش

مصرف غذاهای با کربوهیدرات بالا از جمله نان سفید کم سبوس برای افراد دیابتی مناسب نیست. اسید لاکتیک تولید شده در طی فرآیند آماده‌سازی خمیرترش می‌تواند میزان گلوکز و پاسخ انسولین را در بدن انسان کاهش دهد. لاکتوباسیلوس‌ها با تولید اسید و کاهش pH سبب کاهش فعالیت آنزیم‌های آمیلولیتیک آرد شده و در نتیجه از تجزیه نشاسته جلوگیری می‌نمایند.

خمیرترش در افزایش قابلیت دسترسی مواد معدنی مؤثر است. در دانه غلات بیشتر فسفات به‌صورت اسید فیتیک است که اساساً در لایه‌های خارجی دانه قرار گرفته‌اند. اسید فیتیک به عنوان یک عامل ضد تغذیه‌ای شناخته شده است، زیرا عوامل تغذیه‌ای مانند آهن، کلسیم، روی و منیزیم را بلوکه کرده و از جذب آنها در روده جلوگیری می‌کند. به همین دلیل تجزیه فیتات به‌وسیله فرآیند تخمیر، قبل از پخت ضروری است. در طی فرآیند تخمیر، آنزیم‌های تجزیه‌کننده فیتات موجود در مخمر‌ها و باکتری‌های اسید لاکتیک باعث هیدرولیز اسید فیتیک می‌شوند.

همچنین اسیدهای تولید شده به‌وسیله باکتری‌های اسید لاکتیک باعث کاهش pH و در نتیجه فعال شدن آنزیم‌های فیتاز آرد شده و منجر به تجزیه بیشتر فیتات‌ها می‌گردند و حلالیت مواد معدنی افزایش می‌یابد، بنابراین به کسانی که مشکل کم خونی دارند توصیه می شود تا از محصولات نانوایی تهیه شده با خمیرترش استفاده نمایند تا کمبود آهن آنها تا حدودی برطرف شود.


مطالب پیشنهادی :

۶ راه برای دریافت امگا۳


خمیرترش با دارا بودن لاکتوباسیلوس‌های فعال، در افزایش زمان ماندگاری نان و عدم کپک‌زدگی آن مؤثر است که این امر ناشی از تولید اسیدهای آلی و ترکیبات ضد کپکی توسط لاکتوباسیلوس‌ها می‌باشد.

لاکتوباسیلوس‌ها با تولید اسیدهای آلی مانند اسید استیک و اسید لاکتیک در ایجاد عطر و طعم در نان نقش دارند و با استفاده مناسب از خمیرترش می‌توان عطر و طعم نان را بهبود بخشید. همچنین تجزیه پروتئین‌ها در محیط اسیدی خمیرترش، باعث تولید ترکیبات مولد عطر و طعم می‌شود.
بیاتی به عنوان یک عامل مهم و مؤثر در ضایعات نان محسوب می‌شود. تهیه نان با خمیرترش، فرآیند بیاتی را به تعویق انداخته و حجم نان را بهبود می‌بخشد.
جوش شیرین (بی‌کربنات سدیم)

میزان حجم، یکی از عوامل کلیدی در تعیین خصوصیت کیفی نان است. از جمله پودرهای نانوایی رایج که به عنوان حجم‌دهنده استفاده می‌شود جوش‌شیرین است که شامل بی‌کربنات سدیم می‌باشد. این ترکیب حین فرآیند پخت، در اثر جذب آب تبدیل به کربنات سدیم و گاز دی‌اکسید کربن می‌شود که گاز دی‌اکسید کربن در افزایش حجم نان مؤثر است. استفاده از جوش‌شیرین در نان‌های سنتی بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۲۶۲۸ مجاز نمی‌باشد، ولی همچنان شاهد مصرف آن در بسیاری از نانوایی‌ها هستیم.

معایب استفاده از جوش‌شیرین

در هنگام استفاده از جوش‌شیرین به دلیل ممانعت از انجام عملیات تخمیر، شاهد اختلال در جذب املاحی مانند آهن، کلسیم، منیزیوم و روی هستیم. عدم جذب این املاح موجب بروز کم خونی، پوکی استخوان و بیماری‌های قلب و عروق می‌شود.

تغذیه درازمدت با چنین نان‌هایی (حاوی جوش‌شیرین) باعث ایجاد سوء‌هاضمه در افراد می‌شود.زیرا اسیدیته طبیعی معده را تغییر داده و موجب بروز ناراحتی‌های گوارشی می‌شود.
مصرف زیاد جوش‌شیرین در نان، موجب تجزیه برخی از ویتامین‌های گروه B مانند ریبوفلاوین می‌شود.

استفاده از جوش‌شیرین باعث افزایش pH تا حدود ۱۰ می‌شود. در این حالت pH محیط قلیایی شده و برای رشد مخمر نانوایی مناسب نخواهد بود. به همین جهت مخمر قادر به انجام فعالیت اصلی خود که شامل ورآوردن خمیر و ایجاد پوکی و تخلخل در نان می‌باشد، نخواهد بود، بنابراین چنین نان‌هایی به سرعت بیات شده و زمان ماندگاری کمتری دارند.
کربنات سدیم باقیمانده در نان مزه نامطبوعی ایجاد می‌کند.

افزایش pH و قلیایی شدن باعث ایجاد مزه صابونی در محیط دهان می‌شود.

خمیرترش یا جوش شیرین | متخصص تغذیه اصفهان

در نان‌هایی مانند لواش و تافتون، مقادیر بیشتری جوش‌شیرین به کار می‌رود.زیرا قسمت اعظم گاز دی‌اکسیدکربن تولید شده در حین استراحت خمیر به‌وسیله وردنه کشیدن و نازک کردن، خارج می‌شود.در نتیجه خمیر متراکم و فشرده می‌گردد. برای جبران این مشکل، مبادرت به مصرف جوش شیرین می‌کنند.ولی در طرف مقابل نان سنگک قرار دارد که در تهیه آن از خمیرترش استفاده می‌شود.


دکتر رضا اطمینانی با ارائه روش های اصولی در تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن افراد می تواند نقش مهمی در رسیدن افراد به سلامت جسمی و روحی داشته باشد.

جهت مشاهده پیج اینستاگرام دکتر رضا اطمینانی پزشک متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


دکتر رضا اطمینانی

متخصص تغذیه اصفهان


مطالب پیشنهادی :

خوردن یا نخوردن گوشت

رفع بوی بد دهان با رژیم غذایی

لاغری‌ غیراصولی و پوکی استخوان

کاهش چربی شکم با پنج ماده غذایی